Κατάλογος χημικών ουσιών

Πηγή: Κατάλογος της Sigma-Aldrich Διεύθυνση: Αργοναυτών 72, Τ.Κ. 16346 Ηλιούπολη
Τηλ.: +30 210 9948010

Απλές δοκιμές ποιοτικής ανάλυσης για την ταυτοποίηση ιόντων σε άγνωστο δείγμα.

Ανίχνευση ανθρακικού CO₃²⁻

Άγνωστο + αραιό HCl → φυσαλίδες CO₂

CO32− + 2H+ → CO2↑ + H2O

Πολύ καθαρό αποτέλεσμα. Αν περάσεις το αέριο σε ασβεστόνερο, επιβεβαιώνεις το CO₂ με θόλωση.

Ανίχνευση θειικού SO₄²⁻

Σε άγνωστο διάλυμα προσθέτεις BaCl₂ σε κατάλληλα οξινισμένο δείγμα → λευκό ίζημα BaSO₄

Ba2+ + SO42− → BaSO4↓

Είναι κλασική αναλυτική δοκιμή.

Προσθήκη BaCl₂ σε δοκιμαστικούς σωλήνες με HCl και H₂SO₄
Προσθήκη BaCl₂ στους σωλήνες HCl και H₂SO₄
Λευκό ίζημα BaSO₄ μόνο στον σωλήνα με H₂SO₄
Λευκό ίζημα μόνο στο H₂SO₄

Ανίχνευση χλωριόντος Cl⁻

Προσθέτεις AgNO₃ σε κατάλληλα οξινισμένο δείγμα → λευκό ίζημα AgCl

Ag+ + Cl− → AgCl↓
Προσθήκη AgNO₃ σε δοκιμαστικούς σωλήνες με H₂SO₄ και HCl
Προσθήκη AgNO₃ στους σωλήνες H₂SO₄ και HCl
Λευκό ίζημα AgCl μόνο στον σωλήνα με HCl
Λευκό ίζημα μόνο στο HCl

Μπορείς να το κάνεις ακόμη πιο «ντετέκτιβ»: το ίζημα ελέγχεται με αραιή NH₃, οπότε έχεις δεύτερη επιβεβαιωτική δοκιμή. Η διάκριση Cl⁻/Br⁻/I⁻ με AgNO₃ και στη συνέχεια NH₃ είναι κλασική ποιοτική ανάλυση.

Ανίχνευση Fe³⁺ — «το αίμα του εγκλήματος»

Προσθέτεις θειοκυανικό άλας SCN⁻ σε δείγμα που ενδέχεται να περιέχει Fe³⁺ → έντονο αιματόχρωμο / βαθύ κόκκινο σύμπλοκο

Fe3+ + SCN− → [FeSCN]2+

Είναι από τις πιο εντυπωσιακές δοκιμές ποιοτικής ανάλυσης.

Fe²⁺ ή Fe³⁺;

Με κατάλληλο αντιδραστήριο/βάση παίρνεις διαφορετικά χαρακτηριστικά ιζήματα:

  • Fe2+ → Fe(OH)2 αρχικά πρασινωπό
  • Fe3+ → Fe(OH)3 καφέ / πορτοκαλοκάστανο

Επιπλέον, το ίζημα του Fe²⁺ μπορεί να οξειδωθεί στον αέρα και να αλλάξει προς καφέ.

Cu²⁺ — «το μπλε που αποκαλύπτει»

Άγνωστο διάλυμα + NaOH → γαλάζιο/μπλε ίζημα Cu(OH)₂

Με περίσσεια NH₃ μπορεί να σχηματιστεί έντονα βαθύ μπλε σύμπλοκο

Η μετάβαση από το αρχικό ίζημα στο χαρακτηριστικό βαθύ μπλε διάλυμα είναι πολύ ωραία οπτικά.

🔥 Flame test — ταυτοποίηση μετάλλου από τη φλόγα

Εδώ πραγματικά κάνεις χημική ταυτοποίηση αγνώστου. Μπορείς να έχεις άγνωστο άλας και να συγκρίνεις:

  • Na+ έντονο κίτρινο
  • K+ λιλά
  • Ca2+ πορτοκαλοκόκκινο
  • Sr2+ κόκκινο
  • Ba2+ πράσινο
  • Cu2+ μπλε / πράσινο

Η φλογοσκοπία είναι κλασική δοκιμή αναγνώρισης κατιόντων.

NH₄⁺ — «το άγνωστο που βγάζει αμμωνία»

Σε άγνωστο διάλυμα που μπορεί να περιέχει NH₄⁺ προσθέτεις ισχυρή βάση και, με κατάλληλη εργαστηριακή διαδικασία, παράγεται NH₃.

Η παρουσία της μπορεί να επιβεβαιωθεί με υγρό κόκκινο litmus, το οποίο γίνεται μπλε.

Αυτή είναι κλασική δοκιμή κατιόντος αμμωνίου.

⚠️ Εδώ χρειάζεται απαγωγός / πολύ καλός αερισμός· δεν χρησιμοποιούμε ποτέ την όσφρηση ως μέθοδο ανίχνευσης.

🔎 Cl⁻ – Br⁻ – I⁻: τρία άγνωστα, τρία διαφορετικά ιζήματα

Εξαιρετικό για παιχνίδι εργαστηρίου. Με AgNO₃ παίρνεις:

  • Cl− λευκό AgCl
  • Br− κρεμ / υπόλευκο AgBr
  • I− κίτρινο AgI

και στη συνέχεια χρησιμοποιείς NH₃ ως δεύτερο κριτήριο.

🔎 Πυκνό HNO₃ χρησιμοποιώντας κόκκινο νόμισμα (1 cent)

Cu(s) + 4HNO3 → Cu(NO3)2 + 2NO2↑ + 2H2O

Η αντίδραση ξεκινά ακαριαία με έντονη παραγωγή φυσαλίδων. Ο δοκιμαστικός σωλήνας γεμίζει με πυκνό, καφεκόκκινο αέριο NO₂, εξαιρετικά τοξικό. Το αρχικά άχρωμο υγρό μετατρέπεται σε έντονο πράσινο-μπλε διάλυμα Cu²⁺.

Ο σωλήνας με HNO₃ πριν την αντίδραση
1. Πριν
Έναρξη αντίδρασης, καφέ αέριο NO₂
2. Έναρξη — NO₂
Ο σωλήνας γεμάτος καφεκόκκινο NO₂
3. Πυκνό NO₂
Πράσινο-μπλε διάλυμα Cu²⁺ στο τέλος
4. Διάλυμα Cu²⁺
⚠️ Εδώ χρειάζεται απαγωγός / πολύ καλός αερισμός· δεν χρησιμοποιούμε ποτέ την όσφρηση ως μέθοδο ανίχνευσης.

▶ Βίντεο

⚠️ Όλα τα πειράματα στα βίντεο πραγματοποιούνται με τήρηση των κανόνων ασφάλειας του εργαστηρίου (προστατευτικός εξοπλισμός, καλός αερισμός / απαγωγός). Μην τα επαναλαμβάνετε χωρίς την επίβλεψη εκπαιδευτικού.

Εικονογράμματα Κινδύνου (GHS/CLP)

Τα εικονογράμματα σε σχήμα ρόμβου επισημαίνουν τη φύση των κινδύνων.

Σήματα Απαγόρευσης

Σήματα Απαγόρευσης

Σήματα Υποχρέωσης

Σήματα Υποχρέωσης

Σήματα Προειδοποίησης

Σήματα Προειδοποίησης